Gids Cybersecurity

Multifactorauthenticatie (MFA): wat het is en welke methode u kiest

Multifactorauthenticatie (MFA) voegt een belangrijke beschermingslaag toe aan zakelijke accounts en verkleint het risico op onbevoegde toegang wanneer wachtwoorden worden gestolen, hergebruikt of geraden. Hoe goed het werkt, hangt af van de gekozen methode, van hoeveel gebruikers en applicaties het afdekt en van de veiligheid van uw herstelprocessen. In deze gids vergelijken wij de belangrijkste MFA-methoden en leggen wij hun beperkingen uit; een aanvullende gids geeft een praktische volgorde voor de implementatie, inclusief aanbevelingen voor Microsoft 365 en Microsoft Entra ID.

30 mei 2026
Bijgewerkt 18 november 2026
9 minuten lezen

Wat is multifactorauthenticatie (MFA)? MFA is een beveiligingsmethode die meer dan één authenticatiefactor vereist en categorieën combineert zoals iets wat iemand weet, heeft of is. Het doel is de kans op onbevoegde toegang te verkleinen wanneer een wachtwoord is gecompromitteerd. Methoden zoals FIDO2-passkeys bieden phishingbestendige bescherming, terwijl sms en TOTP-codes vatbaar blijven voor bepaalde vormen van social engineering en onderschepping.

Belangrijkste punten
  • Een onderzoek van Microsoft Research uit 2023 onder Azure AD-accounts (nu Entra ID) schatte dat MFA het risico op compromittering met 99,22% verlaagde; de effectiviteit in de praktijk verschilt per methode en per aanval
  • FIDO2-beveiligingssleutels en passkeys zijn phishingbestendig; TOTP-codes, push en sms kunnen worden omzeild met realtime adversary-in-the-middle-phishing
  • Beveilig eerst beheerdersaccounts en herstelfuncties en dek daarna elke medewerker, inhuurkracht en externe identiteit af, te beginnen met e-mail
  • Uitsluitingen in beleid, verouderde authenticatiepaden en zwakke herstelprocessen zijn de meest voorkomende gaten; een hoog registratiepercentage is geen echte dekking
  • ISO 27001 (bijlage A.8.5) en NIS2 (artikel 21, "waar passend") noemen sterke authenticatie; de AVG (artikel 32) maakt het in de praktijk verwacht

Waarom alleen wachtwoorden steeds mislukken

Een wachtwoord is één geheim. Op het moment dat dat geheim uit uw handen raakt, staat uw account open. Wachtwoorden raken uit uw handen via kanalen waar u geen zicht op heeft.

Credential stuffing (geautomatiseerd gebruik van gelekte inloggegevens) is de meest voorkomende aanvalsvector tegen zakelijke accounts. Aanvallers kopen databases met combinaties van e-mailadressen en wachtwoorden die bij gehackte websites zijn gelekt, en testen die met geautomatiseerde tools op Microsoft 365, Google Workspace, VPN-gateways en bankportalen. De aanval werkt omdat mensen wachtwoorden hergebruiken. Inloggegevens die vijf jaar geleden bij een datalek in de detailhandel zijn uitgelekt, openen vandaag nog steeds accounts, omdat het wachtwoord nooit is gewijzigd. HaveIBeenPwned indexeert momenteel meer dan 13 miljard gelekte accounts.

Phishing levert inloggegevens rechtstreeks aan aanvallers. Een overtuigende inlogpagina voor Microsoft 365 of het VPN-portaal van uw bedrijf is in minder dan een uur gebouwd en verspreid. De gebruiker typt zijn gebruikersnaam en wachtwoord in wat een legitiem formulier lijkt. Aanvallers onderscheppen de gegevens in realtime. Er is geen technische kwetsbaarheid voor nodig.

Password spraying (veelgebruikte wachtwoorden proberen op veel accounts) werkt andersom. In plaats van veel wachtwoorden op één account uit te proberen, proberen aanvallers een of twee veelgebruikte wachtwoorden op duizenden accounts. Keuzes zoals Summer2024! of Welcome1 slagen op grote schaal, omdat wachtwoordbeleid dat een hoofdletter en een cijfer vereist voorspelbare patronen oplevert, en een langzame aanval onder de drempels voor accountvergrendeling blijft.

MFA stopt de meeste van deze pogingen, omdat een gestolen of geraden wachtwoord op zichzelf niet meer volstaat. Absoluut is die bescherming niet. Realtime adversary-in-the-middle-phishingkits (AiTM) plaatsen zich tussen de gebruiker en de echte inlogpagina, sturen het wachtwoord en de eenmalige code of pushgoedkeuring door en onderscheppen de sessiecookie die daaruit volgt. MFA via sms, TOTP en push kan op deze manier allemaal worden omzeild; de technieken en tegenmaatregelen beschrijven wij in hoe aanvallers MFA omzeilen. Gebruik voor beheerders, financiële medewerkers en andere accounts met een hoog risico phishingbestendige methoden.

Het meest geciteerde cijfer komt uit een onderzoek van Microsoft Research uit 2023, How effective is multifactor authentication at deterring cyberattacks?, naar zakelijke Azure AD-accounts (nu Entra ID) die in 2022 op verdachte activiteit zijn onderzocht. Het schatte dat MFA het risico op compromittering in die populatie met 99,22% verlaagde. Dat is een gemeten resultaat voor die populatie, geen garantie voor elke methode of aanval.

99,22%
geschatte daling van het compromitteringsrisico bij accounts met MFA (Microsoft Research, 2023)
13B+
gelekte accounts geïndexeerd door HaveIBeenPwned, beschikbaar voor credential stuffing
81%
van de hackgerelateerde datalekken betrof gestolen of zwakke wachtwoorden (Verizon DBIR 2017)

Wat MFA is en hoe het werkt

Multifactorauthenticatie vereist dat een gebruiker twee of meer verificatiefactoren uit verschillende categorieën presenteert voordat hij toegang krijgt. De drie categorieën zijn:

  • Iets wat u weet: een wachtwoord, pincode of antwoord op een beveiligingsvraag
  • Iets wat u heeft: een fysiek apparaat zoals een telefoon met een authenticatie-app, een hardwarebeveiligingssleutel of een smartcard
  • Iets wat u bent: een biometrische factor zoals een vingerafdruk of gezichtsscan

Tweefactorauthenticatie (2FA) gebruikt precies twee hiervan. MFA is de bredere term die twee of meer omvat. In de praktijk gebruiken de meeste mensen de termen door elkaar, en de meeste implementaties combineren een wachtwoord met een apparaatgebonden tweede factor.

Een aanvaller die uw wachtwoord steelt, beschikt niet over uw telefoon. Een aanvaller die uw telefoon vindt, kent uw wachtwoord niet. Beide compromitteren, bij een specifiek doelwit en op het moment van een inlogpoging, is veel moeilijker dan een wachtwoord uit een gelekte database halen en door een geautomatiseerde tool sturen. Daarom richten aanvallers zich nu op het inlogmoment zelf, en daarom maakt de keuze van de methode verschil.

MFA-methoden en hun beschermingsniveau

MFA-methoden verschillen vooral in één eigenschap: of ze bestand zijn tegen phishing. NIST SP 800-63B-4 beschouwt een authenticator alleen als phishingbestendig wanneer de uitvoer cryptografisch gebonden is aan de echte dienst of sessie. Handmatig ingevoerde codes en pushgoedkeuringen vallen daarmee af. De juiste keuze hangt af van het risico van het account en het vereiste betrouwbaarheidsniveau, niet van een universele rangorde.

Methode en belangrijkste beperking
Phishing
✓
Apparaatgebonden passkey of FIDO2-beveiligingssleutel
YubiKey, Google Titan-sleutel en platformauthenticators zoals Windows Hello for Business. De privésleutel blijft op het apparaat. Beperking: registratie, herstel bij verlies en apparaatbeheer vragen planning.
Phishing­bestendig
✓
Gesynchroniseerde passkey
Passkeys die in een Apple-, Google- of wachtwoordmanageraccount zijn opgeslagen en tussen apparaten worden gesynchroniseerd. Beperking: de bescherming hangt af van de beveiliging van dat account bij de aanbieder en van de manier waarop synchronisatie en herstel werken, waardoor de zekerheid lager is dan bij een apparaatgebonden sleutel.
Phishing­bestendig
×
Code uit een authenticator-app (TOTP)
Microsoft Authenticator, Google Authenticator en vergelijkbare apps. Zescijferige code die elke 30 seconden verandert en offline werkt. Beperking: een phishingproxy kan de code in realtime doorsturen.
Niet phishing­bestendig
×
Pushmelding met nummermatching
Microsoft Authenticator, Duo. De gebruiker voert het nummer dat bij het inloggen wordt getoond in de app in. Beperking: dit voorkomt onbedoelde goedkeuringen, maar een gebruiker kan nog steeds worden overgehaald om goed te keuren, en AiTM-proxy's sturen de goedkeuring door.
Niet phishing­bestendig
×
Code per sms of spraakoproep
Code die per sms of telefoontje wordt verstuurd. Beperking: SIM-swapping, fraude met nummerportering en onderschepping. NIST classificeert dit als een beperkte (restricted) authenticator. Beter dan geen MFA; niet geschikt voor accounts met een hoge waarde.
Niet phishing­bestendig

FIDO2-beveiligingssleutels en passkeys zijn bestand tegen phishing omdat elke credential is gekoppeld aan de relying party ID, het domein van de echte dienst, en de browser de herkomst (origin) van de pagina controleert voordat de authenticator mag antwoorden. Een phishingdomein dat op het echte lijkt, kan geen geldig antwoord voor de echte dienst verkrijgen, ook niet als de gebruiker zich laat misleiden. TOTP-codes en pushgoedkeuringen hebben zo'n binding niet: een adversary-in-the-middle-proxy kan het wachtwoord en de code onderscheppen, of de push activeren, en ze binnen enkele seconden hergebruiken.

Bij nummermatching, dat Microsoft nu op alle pushmeldingen van Microsoft Authenticator toepast, moet de gebruiker het nummer van het inlogscherm invoeren. Dat stopt MFA-vermoeidheidsaanvallen, waarbij herhaaldelijk meldingen worden gestuurd totdat een vermoeide gebruiker op 'Goedkeuren' tikt. Push blijft vatbaar voor social engineering, zoals een beller die zich voordoet als de helpdesk.

Vertrouw niet op sms voor bedrijfskritieke accounts

SIM-swapfraude is goed gedocumenteerd: een aanvaller overtuigt een mobiele provider om uw nummer over te zetten naar een simkaart die hij beheert, en elke sms-code gaat vervolgens naar hem. De identiteitscontroles van providers verschillen en vallen buiten uw invloed. Zet bedrijfskritieke accounts over op phishingbestendige methoden, of minimaal op een authenticator-app, en schakel sms als terugvaloptie voor die accounts uit.

Hoe u MFA invoert

Onze aanvullende gids over het invoeren van MFA beschrijft de implementatievolgorde, te beginnen bij beheerdersaccounts en herstelfuncties, de vier fouten die de grootste gaten laten, de instellingen in Microsoft 365 en Entra ID en wat ISO 27001, NIS2 en de AVG verwachten.

Veelgestelde vragen

Is MFA via sms het gebruiken waard?

MFA via sms is veel sterker dan helemaal geen MFA, omdat een gestolen wachtwoord alleen dan niet meer volstaat voor geautomatiseerde aanvallen. Het probleem is dat sms kwetsbaar is voor SIM-swapping, waarbij een aanvaller een mobiele provider overtuigt om uw nummer over te zetten naar een simkaart die hij beheert, voor onderschepping op telecomnetwerken, en voor realtime phishingproxy's die de code gewoon doorsturen. Voor accounts met een laag risico waarvoor geen betere optie beschikbaar is, is sms-MFA acceptabel. Gebruik voor e-mail, VPN, financiële systemen of beheerdersaccounts minimaal een authenticator-app met nummermatching, en phishingbestendige methoden zoals FIDO2-beveiligingssleutels of passkeys voor accounts met een hoog risico. Het doel is gebruikers geleidelijk van sms af te halen, niet om accounts onbeschermd te laten terwijl u op de perfecte oplossing wacht.

Wat is het verschil tussen TOTP en FIDO2?

TOTP (Time-based One-Time Password) genereert elke 30 seconden een zescijferige code in een authenticator-app, op basis van een gedeeld geheim en de huidige tijd. Het werkt offline en wordt door vrijwel elk platform ondersteund. Het zwakke punt is dat een phishingpagina zowel het wachtwoord als de TOTP-code in realtime kan onderscheppen en hergebruiken voordat de code verloopt. FIDO2 is de standaard achter hardwarebeveiligingssleutels zoals YubiKey en achter passkeys op moderne apparaten. In plaats van een code ondertekent de authenticator een uitdaging met een privésleutel die is gekoppeld aan de relying party ID, het domein van de echte dienst, en de browser controleert de herkomst van de pagina voordat de authenticator antwoordt. Een phishingpagina op een ander domein kan geen geldig antwoord voor de echte dienst verkrijgen, waardoor FIDO2 phishingbestendig is op een manier die TOTP niet is. Voor accounts die een aantrekkelijk doelwit zijn, is FIDO2 de juiste keuze.

Hoe gaan we om met MFA voor gedeelde accounts?

Gedeelde accounts vormen een echt probleem voor MFA, omdat de tweede factor op één persoon is geregistreerd, waardoor alle anderen worden geblokkeerd, en niemand individueel verantwoordelijk is. De juiste oplossing is gedeelde accounts waar mogelijk af te schaffen. De meeste platforms ondersteunen gedeelde mailboxen, op rollen gebaseerde toegang of gedelegeerde rechten die teamleden met hun eigen inloggegevens gebruiken. Geef bij gedeelde beheerdersaccounts elke beheerder een eigen account en gebruik Microsoft Entra Privileged Identity Management (PIM) voor just-in-time activering van rollen. Waar een gedeeld account echt onvermijdelijk is, kan een PAM-tool (privileged access management) de toegang na individuele authenticatie regelen. Sommige organisaties gebruiken een gedeelde authenticator op een apart apparaat dat op een veilige plek ligt. Geen van deze oplossingen is zo zuiver als individuele accounts, maar ze zijn allemaal beter dan één persoon die het MFA-token beheert voor een account dat het hele team gebruikt.

Ryland Deakin
Over de auteur
Lead Consultant, Cyvra · CISM · CompTIA Security+ · MCP

Ryland levert al meer dan twintig jaar programma's op het gebied van cyberbeveiliging, compliance en IT-beheer voor gereguleerde organisaties in het Verenigd Koninkrijk en Nederland. Bekijk volledig profiel

Praat met Cyvra

Zorg ervoor dat MFA correct wordt geïmplementeerd in uw hele bedrijf

We configureren MFA en voorwaardelijke toegang voor Microsoft 365-omgevingen in heel Nederland. Neem contact met ons op om de werkzaamheden uit te voeren.

Vrijwaring: Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene informatiedoeleinden en vormt geen juridisch, regelgevend of professioneel advies. Cyvra geeft geen garantie met betrekking tot de juistheid of volledigheid van deze inhoud, die mogelijk niet de meest recente ontwikkelingen op regelgevingsgebied weerspiegelt. Lezers moeten onafhankelijk juridisch en regelgevend advies inwinnen dat geschikt is voor hun specifieke omstandigheden. Cyvra aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enig verlies dat voortvloeit uit het vertrouwen op deze inhoud.