Gids Cybersecurity Compliance

CIS Benchmarks: wat ze zijn en waarom ze belangrijk zijn

De meeste besturingssystemen, cloudplatforms en software worden geleverd met standaardinstellingen die zijn gekozen voor eenvoudig beheer, niet voor maximale beveiliging. CIS Benchmarks zijn het antwoord van de sector: op consensus gebaseerde, platformspecifieke configuratiegidsen die precies aangeven welke instellingen u moet wijzigen en waarom. Ze bieden een erkende manier om een veilige configuratie te definiëren en aantoonbaar te maken, vaak in combinatie met frameworks zoals ISO 27001 en PCI DSS. Hier leest u wat ze omvatten, hoe ze verschillen van CIS Controls en hoe u ze implementeert zonder productieomgevingen te verstoren.

15 september 2026
10 minuten lezen
Bijgewerkt 10 november 2026
Belangrijkste punten
  • CIS Benchmarks zijn in onderling overleg opgestelde configuratiegidsen die worden gepubliceerd door het Center for Internet Security; deze kunnen gratis als PDF worden gedownload voor niet-commercieel gebruik en hebben betrekking op meer dan 100 platforms binnen meer dan 25 productfamilies van verschillende leveranciers
  • Ze verschillen van de CIS Controls: de Controls bestaan uit 18 geprioriteerde maatregelen, onderverdeeld in specifieke beveiligingsmaatregelen (153 in versie 8.1), die bepalen wat een beveiligingsprogramma moet doen, terwijl Benchmarks u precies aangeven hoe u een specifiek systeem moet configureren
  • Het Community Defense Model v2.0 (2021) van CIS geeft een concreet beeld van het effect: Implementation Group 1, de basismaatregelen voor cyberhygiëne waaronder veilige configuratie valt, beschermt in dat model tegen 77% van de MITRE ATT&CK (sub-)technieken die met malware worden geassocieerd. Het meet de dekking van aanvalstechnieken, geen gemeten daling van echte aanvallen
  • Verkeerde configuratie blijft een van de meest voorkomende hoofdoorzaken van incidenten in cloud- en infrastructuuromgevingen. Daarom verwachten ISO 27001, PCI DSS en de meeste auditframeworks een gedocumenteerde hardening-baseline
  • Het implementeren van een Benchmark is geen eenmalig project. Zonder een beproefde implementatie, een procedure voor uitzonderingen en voortdurende monitoring van afwijkingen zullen systemen in de loop van de tijd afwijken van de baseline

Wat CIS Benchmarks precies zijn

Een CIS Benchmark is een document dat per instelling beschrijft hoe u een specifiek besturingssysteem, cloudplatform, softwarepakket of netwerkapparaat configureert zodat het moeilijker aan te vallen is. Ze worden gepubliceerd door het Center for Internet Security (CIS), een Amerikaanse non-profitorganisatie, en omvatten de platforms die organisaties daadwerkelijk gebruiken: Windows Server en desktopedities, de belangrijkste Linux-distributies, Amazon Web Services, Microsoft Azure, Google Cloud, Kubernetes en Docker, Microsoft 365, Google Workspace, veelgebruikte browsers en netwerkapparaten van leveranciers zoals Cisco en Palo Alto Networks. Er zijn in totaal meer dan 100 Benchmarks, verdeeld over 25+ productfamilies van leveranciers. CIS werkt elke Benchmark bij wanneer nieuwe platformversies verschijnen.

CIS Benchmark-aanbevelingen doorlopen vóór publicatie een consensusproces. Vakexperts uit de industrie, overheid en academische wereld stellen instellingen voor, beoordelen ze en stemmen erover. Daardoor leest de richtlijn als praktisch advies voor beheerders, in plaats van als documentatie voor hardening van één leverancier. Elke aanbeveling wordt beoordeeld als "Automated", wat betekent dat een tool zoals CIS-CAT de naleving kan controleren, of als "Manual", wat betekent dat een persoon dit moet verifiëren omdat de instelling niet op betrouwbare wijze door een tool kan worden gecontroleerd. Manual betekent niet dat de aanbeveling minder belangrijk is. Deze labels hebben de oudere termen "Scored" en "Not Scored" vervangen, die u wellicht nog steeds tegenkomt in oudere versies van de Benchmarks.

De Benchmarks zelf kunnen gratis als PDF worden gedownload voor niet-commercieel gebruik, conform de gebruiksvoorwaarden van CIS. Wat wel geld kost, zijn de tools die hieromheen zijn ontwikkeld. CIS-CAT Pro, onderdeel van het CIS SecureSuite-lidmaatschap, is een beoordelingstool die een systeem toetst aan een Benchmark en een nalevingsscore en een herstelrapport genereert. CIS Hardened Images zijn een afzonderlijk product: images van virtuele machines die vooraf zijn geconfigureerd volgens een Benchmark en worden verkocht via de marktplaatsen van AWS, Azure, Google Cloud en Oracle Cloud. Een 'hardened image' biedt u een veilig uitgangspunt voor het besturingssysteem; het beveiligt echter niet de applicaties en gegevens die u erop uitvoert. Een gratis versie, CIS-CAT Lite, biedt beperkte functionaliteit en dekt een geselecteerde reeks Benchmarks, voor organisaties die geautomatiseerde beoordeling willen uitproberen alvorens zich te verbinden aan een betaald abonnement.

CIS Benchmarks versus CIS Controls: het onderscheid dat vaak verloren gaat

CIS publiceert tevens de CIS Controls, en deze twee worden in gesprekken vaak door elkaar gehaald, ook binnen IT-teams die beide gebruiken. De Controls bestaan uit 18 geprioriteerde maatregelen, die elk zijn onderverdeeld in specifieke beveiligingsmaatregelen (153 in versie 8.1), waarbij de beveiligingsmaatregelen op basis van de maturiteit van de organisatie zijn ingedeeld in drie Implementation Groups (IG1 tot en met IG3). Ze beschrijven wat een beveiligingsprogramma moet omvatten: inventarisatie van bedrijfsmiddelen, toegangscontrole, gegevensbescherming, incidentrespons, enzovoort. De beveiligingsmaatregelen zijn concreet en operationeel, maar blijven platformonafhankelijk.

Dimensie CIS Controls CIS Benchmarks
Scope Prioritaire beveiligingsmaatregelen voor de gehele organisatie Diepgaande, platformspecifieke configuratie
Beantwoordt Welke beveiligingsacties de organisatie moet uitvoeren Hoe een specifiek systeem moet worden geconfigureerd om die actie uit te voeren
Voorbeeld Safeguard 4.1: een proces voor veilige configuratie opzetten en handhaven De account-lockoutdrempel instellen op 5 pogingen in Windows Server 2022
Vergelijking De blauwdruk voor een veilig gebouw De montage-instructies voor een specifiek slot op een specifieke deur

Benchmarks gaan één niveau lager en vertalen een van die maatregelen, veilige configuratie, naar exacte, testbare instellingen voor een specifiek platform. De twee zijn ontworpen om samen te werken, niet om elkaar te vervangen. CIS Control 4, Secure Configuration of Enterprise Assets and Software, behandelt veilige configuratie op programmaniveau. Safeguard 4.1 vraagt om het vaststellen en onderhouden van een gedocumenteerd proces voor veilige configuratie. CIS Benchmarks zijn de platformspecifieke richtlijnen die de meeste organisaties gebruiken om dat proces uit te voeren. De Control schrijft niet voor dat deze boven een gelijkwaardige eigen baseline moet worden gebruikt.

100+
CIS Benchmarks gepubliceerd; gratis te downloaden als PDF voor niet-commercieel gebruik (CIS)
77%
van met malware verband houdende ATT&CK-(sub-)technieken die vallen onder CIS Controls Implementation Group 1, Community Defense Model v2.0, 2021 (CIS)
12.000+
deskundigen uit de gemeenschappen die de CIS Benchmarks ontwikkelen en beoordelen (CIS)

Wie hier daadwerkelijk aandacht aan moet besteden

Het concept van veilige configuratie is eenvoudig te onderschrijven en net zo eenvoudig om niets mee te doen. Het wordt concreet zodra u uw eigen situatie erin herkent. Een Benchmark is het overwegen waard wanneer u:

  • Windows- of Linux-servers, virtuele machines of endpoints op enige schaal beheert
  • Microsoft 365, Google Workspace of andere SaaS-platforms gebruikt die bedrijfsgegevens bevatten
  • Workloads in AWS, Azure of Google Cloud draait en een baseline wilt die verder gaat dan de standaardinstellingen van de provider
  • Betaalkaartgegevens of andere gereguleerde of gevoelige informatie verwerkt
  • Gedocumenteerd bewijs nodig hebt dat auditors kunnen beoordelen voor ISO 27001, PCI DSS, NIST CSF of NIS2
  • Infrastructuur via Terraform, Ansible of vergelijkbare tooling uitrolt en systemen vanaf het begin volgens een goedgekeurde baseline wilt configureren
  • Genoeg systemen beheert dat configuratie niet langer afhankelijk kan zijn van degene die toevallig ieder systeem heeft gebouwd

Dit betekent niet dat u elke aanbeveling op elk systeem moet implementeren. De juiste baseline hangt af van het platform, de bedrijfsbehoefte en wat een bepaald systeem operationeel kan verdragen. Daarom is een gefaseerde uitrol belangrijk.

Waarom veilige configuratie zoveel aandacht verdient

Standaardconfiguraties zijn bedoeld om een systeem draaiende te houden met zo min mogelijk supportverzoeken, niet om weerstand te bieden aan een aanvaller. Aanbieders hebben sommige standaardinstellingen aangescherpt: Amazon S3 heeft sinds april 2023 de openbare toegang tot nieuwe buckets standaard geblokkeerd, en Microsoft schakelt beveiligingsstandaardinstellingen in, waaronder MFA en het blokkeren van verouderde authenticatiemethoden, voor nieuwe Entra ID-tenants. Bij een pas geïnstalleerde server of een langdurige tenant kan het gemak nog steeds voorrang krijgen: ruimere machtigingen dan de meeste gebruikers nodig hebben, verouderde protocollen die omwille van de compatibiliteit ingeschakeld blijven, en logboekregistratie die is teruggeschroefd om ruis te verminderen. Dat is geen fout. Het is simpelweg niet de configuratie die een beveiligingsteam zou kiezen, en veel organisaties komen daar nooit op terug om bewust een andere keuze te maken.

Juist in die kloof ontstaat een groot deel van de incidenten in de praktijk, en de oorzaak ligt meestal in wat er na de standaardinstellingen gebeurt: toegangsrechten die voor een project zijn toegekend, uitzonderingen die door niemand meer worden gecontroleerd, integraties die in stand worden gehouden voor verouderde systemen, en wijzigingen die later worden doorgevoerd. Een opslagbucket waarvan de blokkering voor openbare toegang tijdens een migratie is uitgeschakeld, een serviceaccount met veel meer rechten dan het nodig heeft, een tijdelijke firewallregel die nooit is verwijderd: dit zijn configuratiefouten, geen zero-day-exploits, en het zijn ook de fouten die het goedkoopst te voorkomen zijn. Verkeerde configuratie duikt steeds weer op als een van de belangrijkste hoofdoorzaken in rapporten over inbreuken, zowel in de cloud als in zelfgehoste infrastructuren, omdat complexe platforms voortdurend configuratiewijzigingen opstapelen die niemand toetst aan een baseline.

Een Benchmark sluit die kloof met een specifiek, getest antwoord in plaats van een algemeen principe. "Harden uw servers" is advies waar niemand direct mee aan de slag kan. "Schakel SMBv1 uit, stel een minimale wachtwoordlengte van 14 tekens in, schakel het ingebouwde gastaccount uit en beperk anonieme SID- en naamvertaling" is iets wat een engineer kan implementeren en een auditor kan verifiëren. Die specificiteit, toegepast op iedere instelling die een platform beschikbaar stelt, is de werkelijke waarde van een Benchmark ten opzichte van algemene hardeningadviezen.

Vaag versus specifiek

Zonder Benchmark: "De server is beveiligd."
Met een Benchmark: "De server is beoordeeld aan de hand van de CIS Windows Server Benchmark. Elke Automated aanbeveling is gecontroleerd door een tool, elke Manual aanbeveling is beoordeeld door een medewerker, en elke aanbeveling is ofwel goedgekeurd, ofwel geregistreerd als een gedocumenteerde uitzondering met een compenserende controlemaatregel."

Opbouw, niveaus en implementatie

Twee aanvullende artikelen gaan dieper in op de praktijk.

Binnen een CIS Benchmark behandelt de vaste opbouw van elke aanbeveling, de platforms waarvoor Benchmarks bestaan en hoe u kiest tussen Level 1 en Level 2.

CIS Benchmarks implementeren en gebruiken bij audits behandelt een gefaseerde uitrol die productie niet verstoort, hoe Benchmarks aansluiten op ISO 27001, PCI DSS en andere kaders, en de fouten die het werk het vaakst tenietdoen.


Hoe Cyvra helpt

De diensten Cybersecurity Consultancy, Cybersecurity Assessment en Audits & Compliance van Cyvra bouwen veilige configuratiebaselines die ook tijdens een audit standhouden, niet alleen op de dag waarop ze worden opgesteld.

  • Benchmark-gebaseerde hardening: Level 1- en Level 2-uitrol afgestemd op uw werkelijke omgeving en eerst getest voordat bredere implementatie plaatsvindt
  • Uitzonderingenregister: gedocumenteerde, auditklare vastlegging van aanbevelingen die niet kunnen worden toegepast, inclusief de reden en waar nodig compenserende maatregelen
  • Driftmonitoring: terugkerende compliancescans zodat een geharde baseline ook gehard blijft, niet alleen rond audittijd
  • Compliance mapping: bewijs voor veilige configuratie rechtstreeks gekoppeld aan vereisten van ISO 27001, PCI DSS, NIST CSF en NIS2

We beoordelen uw huidige configuratie tegen de passende CIS Benchmarks, documenteren gerechtvaardigde uitzonderingen, prioriteren remediation en leveren bewijs dat u kunt gebruiken voor ISO 27001, PCI DSS of andere complianceprogramma's. Neem contact op met ons team voor Cybersecurity Consultancy of Audits & Compliance om te starten met een review van uw configuratiebaseline.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen CIS Benchmarks en CIS Controls?

CIS Controls zijn 18 geprioriteerde maatregelen, onderverdeeld in specifieke beveiligingsmaatregelen (153 in versie 8.1) en verdeeld over drie Implementation Groups naar organisatorische volwassenheid, die beschrijven wat een securityprogramma moet afdekken. CIS Benchmarks zijn platformspecifieke configuratiegidsen die exact aangeven welke instellingen op een bepaald systeem moeten worden gewijzigd, bijvoorbeeld Windows Server, AWS of Ubuntu, om het systeem te hardenen. CIS Control 4 vereist een gedocumenteerd proces voor veilige configuratie, via Safeguard 4.1. CIS Benchmarks zijn de platformspecifieke richtlijnen die de meeste organisaties gebruiken om dit uit te voeren. De twee zijn dus bedoeld om samen te werken, niet om elkaar te vervangen.

Zijn CIS Benchmarks gratis te gebruiken?

Ja, voor niet-commercieel gebruik. Elke CIS Benchmark is beschikbaar als gratis PDF-download via het Center for Internet Security, onder de gebruiksvoorwaarden van deze organisatie. Wat wel kosten met zich meebrengt, zijn de bijbehorende tools: CIS-CAT Pro, onderdeel van het CIS SecureSuite-lidmaatschap, voor het beoordelen en scoren van naleving, en CIS Hardened Images, een afzonderlijk product bestaande uit vooraf geconfigureerde images van virtuele machines die via cloudmarktplaatsen worden verkocht. Een gratis versie met beperkte functionaliteit, CIS-CAT Lite, omvat een geselecteerde reeks Benchmarks voor organisaties die geautomatiseerde beoordeling willen uitproberen alvorens te betalen voor de volledige tool.

Zijn CIS Benchmarks verplicht?

Nee. Geen wet of norm verplicht u om specifiek CIS te gebruiken. Wat de meeste frameworks vereisen is een gedocumenteerde, onderhouden veilige configuratiebaseline. CIS Benchmarks zijn simpelweg de meest gebruikte manier om daaraan te voldoen omdat ze gratis te downloaden zijn voor niet-commercieel gebruik, platformspecifiek en onafhankelijk beoordeeld zijn. Een organisatie kan zelf een gelijkwaardige baseline ontwikkelen, al vergt dat doorgaans meer werk.

Waarvoor worden CIS Benchmarks gebruikt?

Voor het hardenen van individuele systemen tegen een geteste, gepubliceerde set veilige configuratie-instellingen en voor het produceren van bewijs dat de hardening daadwerkelijk is uitgevoerd. In de praktijk betekent dit het bouwen van Golden Images of Infrastructure as Code-templates op basis van een Benchmark, bestaande systemen ertegen toetsen met CIS-CAT of een gelijkwaardige tool en het resulterende rapport gebruiken als één onderdeel van het auditbewijs voor frameworks zoals ISO 27001, PCI DSS, NIST CSF of NIS2.

Ryland Deakin
Over de auteur
Lead Consultant, Cyvra · CISM · CompTIA Security+ · MCP

Ryland levert al meer dan twintig jaar programma's op het gebied van cyberbeveiliging, compliance en IT-beheer voor gereguleerde organisaties in het Verenigd Koninkrijk en Nederland. Bekijk volledig profiel

Praat met Cyvra

Harden uw systemen tegen een echte baseline

We stemmen een CIS Benchmark-uitrol af op uw werkelijke omgeving, testen deze eerst voordat we breder uitrollen en houden de baseline in stand met terugkerende driftmonitoring, niet alleen met een rapport vóór uw volgende audit.

Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene informatiedoeleinden en vormt geen juridisch, regelgevend of professioneel advies. Cyvra geeft geen garantie voor de juistheid of volledigheid van deze inhoud. Lezers dienen onafhankelijk advies in te winnen dat past bij hun specifieke omstandigheden. Cyvra aanvaardt geen aansprakelijkheid voor schade die voortvloeit uit het vertrouwen op deze inhoud.