- De Cyber Resilience Act (Verordening (EU) 2024/2847) is van toepassing op hardware- en softwareproducten met digitale elementen die op de EU-markt worden aangeboden, alsmede op de gegevensverwerking op afstand die nodig is voor het uitvoeren van hun functies
- De fabrikanten dragen het grootste deel van de verplichtingen. Importeurs en distributeurs hebben hun eigen controle-, medewerkings- en corrigerende verplichtingen, en worden als fabrikant aangemerkt indien zij een product onder een andere merknaam op de markt brengen of het product ingrijpend wijzigen
- Producten worden ingedeeld in de categorieën "standaard", "belangrijk" (klasse I of klasse II, bijlage III) of "kritiek" (bijlage IV). De categorie bepaalt de conformiteitsbeoordelingsprocedure overeenkomstig artikel 32
- Sinds 11 september 2026 moeten fabrikanten actief misbruikte kwetsbaarheden en ernstige incidenten melden via het centrale meldingsplatform, met inachtneming van twee afzonderlijke termijnen
- De ondersteuningsperiode moet ten minste vijf jaar bedragen, tenzij wordt verwacht dat het product korter in gebruik zal zijn (artikel 13, lid 8)
- De meeste andere verplichtingen zijn van toepassing vanaf 11 december 2027
Wat de Cyber Resilience Act omvat
De Cyber Resilience Act (CRA) stelt cyberbeveiligingseisen vast voor producten met digitale elementen die in de EU worden verkocht. De verordening is op 10 december 2024 in werking getreden. Voorheen kende de EU-productwetgeving geen algemene regel die voorschreef dat verbonden producten veilig moesten worden ontworpen of na verkoop moesten worden gepatcht. Vanaf 11 december 2027 kan een fabrikant die een dergelijk product op de EU-markt brengt zonder aan de essentiële eisen te voldoen, of zonder de kwetsbaarheden ervan gedurende de ondersteuningsperiode aan te pakken, worden geconfronteerd met boetes, terugtrekkingsbevelen en terugroepacties.
De plichten rusten op de marktdeelnemers die deze producten op de EU-markt aanbieden: fabrikanten, importeurs en distributeurs. De CRA legt geen verplichtingen op aan een organisatie alleen omdat die software of verbonden apparaten in haar eigen bedrijfsvoering gebruikt. Als afnemer kunt u leveranciers vragen om bewijs van CRA-conformiteit, maar de wettelijke plichten liggen bij hen.
Een product met digitale elementen is elk software- of hardwareproduct, met inbegrip van de bijbehorende oplossingen voor gegevensverwerking op afstand, waarvan het beoogde of redelijkerwijs te voorzien gebruik een directe of indirecte gegevensverbinding met een apparaat of netwerk omvat. Dit omvat slimme apparaten voor thuisgebruik, routers, industriële besturingen, besturingssystemen, desktop- en mobiele apps, wachtwoordbeheerders en ontwikkeltools wanneer deze in het kader van een commerciële activiteit worden geleverd. Producten die reeds onder sectorale regelgeving vallen, zoals medische hulpmiddelen, motorvoertuigen, burgerluchtvaart- en scheepsuitrusting, zijn geheel of gedeeltelijk uitgesloten (artikel 2).
Software as a Service (SaaS) is een veelvoorkomende bron van verwarring. De CRA reguleert SaaS als zodanig niet. Een clouddienst die volledig op de infrastructuur van de aanbieder draait en geen onderdeel uitmaakt van een product, valt buiten het toepassingsgebied van de CRA en kan in plaats daarvan onder NIS2 vallen. De verordening heeft wel betrekking op oplossingen voor gegevensverwerking op afstand: verwerking op afstand die door de fabrikant wordt ontworpen of beheerd en zonder welke het product een van zijn functies niet zou kunnen vervullen (artikelen 3, lid 2, en 6). De cloud-backend van een slimme camera of de licentie- en synchronisatiedienst van een geïnstalleerde applicatie kan onder het toepassingsgebied vallen als onderdeel van dat product.
De CRA is een EU-verordening en is rechtstreeks van toepassing in Nederland, zonder dat er voor de verplichtingen zelf een Nederlandse uitvoeringswet nodig is. Nationale regels wijzen de markttoezichtautoriteit aan en leggen procedures vast. De CRA is van toepassing op elk product dat u in de EU op de markt brengt, ongeacht waar de fabrikant is gevestigd.
Fabrikanten, importeurs en distributeurs
Fabrikanten ontwikkelen of vervaardigen een product met digitale elementen, of laten dit ontwerpen of vervaardigen, en brengen het onder hun eigen naam of handelsmerk op de markt. Zij voldoen aan de essentiële eisen, zorgen voor het beheer van kwetsbaarheden, voeren de conformiteitsbeoordeling uit, stellen de technische documentatie en de EU-conformiteitsverklaring op, brengen de CE-markering aan en doen meldingen overeenkomstig artikel 14.
Importeurs brengen producten van een buiten de EU gevestigde fabrikant op de EU-markt (artikel 19). Alvorens een product op de markt te brengen, controleert een importeur of:
- de fabrikant de juiste conformiteitsbeoordeling heeft uitgevoerd en de technische documentatie heeft opgesteld;
- het product is voorzien van de CE-markering en vergezeld gaat van de EU-conformiteitsverklaring (of een vereenvoudigde versie daarvan) en de vereiste gebruikersinformatie;
- de fabrikant één aanspreekpunt voor kwetsbaarheden heeft aangewezen en over procedures voor het omgaan met kwetsbaarheden beschikt.
Indien een importeur redenen heeft om aan te nemen dat een product niet conform is, mag hij het niet op de markt brengen totdat het wel conform is. Indien het product een aanzienlijk cyberbeveiligingsrisico vormt, stelt de importeur de fabrikant en de markttoezichtautoriteiten hiervan in kennis. Na het in de handel brengen van het product houden importeurs een kopie van de verklaring en de technische documentatie ter beschikking, brengen zij de fabrikant op de hoogte van kwetsbaarheden waarvan zij kennis nemen, nemen zij indien nodig corrigerende maatregelen en werken zij samen met de autoriteiten.
Distributeurs stellen producten op de markt beschikbaar zonder zelf fabrikant of importeur te zijn (artikel 20). Zij handelen met de nodige zorgvuldigheid: zij controleren de CE-markering, de bijbehorende informatie en of de fabrikant en de importeur aan hun identificatieverplichtingen hebben voldaan. Zij mogen geen product leveren dat zij als niet-conform beschouwen. Wanneer zij kennis nemen van non-conformiteit of een kwetsbaarheid, stellen zij de fabrikant hiervan op de hoogte, nemen zij corrigerende maatregelen die binnen hun bevoegdheid liggen en werken zij samen met de markttoezichtautoriteiten.
Een importeur of distributeur die een product onder zijn eigen naam of handelsmerk in de handel brengt, of een wezenlijke wijziging aanbrengt aan een product dat reeds in de handel is, wordt beschouwd als de fabrikant (artikel 21). Elke andere persoon die een product ingrijpend wijzigt, wordt de fabrikant voor het gewijzigde onderdeel (artikel 22). Dit geldt ook voor white-label-hardware en OEM-softwareovereenkomsten.
De gedetailleerde verplichtingen staan op onze aanvullende pagina De eisen van de Cyber Resilience Act in de praktijk. Daar leest u over productcategorieën en conformiteitsbeoordeling, de essentiële eisen, de SBOM, de ondersteuningsperiode, de meldplicht van artikel 14, opensourcesoftware, producten die al op de markt zijn en de bewijsstukken die toezichthouders zullen opvragen.
Het tijdschema voor de implementatie
CRA, NIS2 en AVG vergeleken
| CRA | NIS2 | AVG | |
|---|---|---|---|
| Wat wordt geregeld | Producten met digitale elementen | De beveiliging van het eigen netwerk, de informatiesystemen en de diensten van een entiteit | Verwerking van persoonsgegevens |
| Op wie is de verordening van toepassing | Fabrikanten, importeurs, distributeurs en beheerders van opensourcesoftware | Essentiële en belangrijke entiteiten in de genoemde sectoren | Verwerkingsverantwoordelijken en verwerkers |
| Wat leidt tot een meldplicht | Een actief misbruikte kwetsbaarheid of een ernstig incident dat gevolgen heeft voor het product | Een aanzienlijk incident dat gevolgen heeft voor de diensten van de entiteit | Een inbreuk op persoonsgegevens die waarschijnlijk een risico voor personen met zich meebrengt |
| Melden aan | Het coördinerende CSIRT en ENISA, via het centrale meldingsplatform | Nationaal CSIRT of bevoegde autoriteit | De gegevensbeschermingsautoriteit, en betrokkenen indien het risico groot is |
| Termijnen | 24 uur, 72 uur, vervolgens 14 dagen na een oplossing of één maand | 24 uur, 72 uur, vervolgens één maand | 72 uur aan de toezichthouder als er een risico is; betrokkenen zonder onnodige vertraging bij een hoog risico (artikel 34) |
Een softwarebedrijf kan onder alle drie vallen: de CRA voor de producten die het verkoopt, NIS2 voor zijn eigen activiteiten indien het tot een betrokken sector behoort, en de AVG wanneer het persoonsgegevens verwerkt. In Nederland houdt de Autoriteit Persoonsgegevens toezicht op de AVG, en wordt NIS2 geïmplementeerd via de Cyberbeveiligingswet.
Wat u nu moet doen
De meldingsplicht is reeds van kracht en de belangrijkste verplichtingen gaan in op 11 december 2027. Het opzetten van technische documentatie, SBOM-tools en beoordelingen door derden vergt tijd, dus plan de werkzaamheden nu alvast.
Stap 1: Stel de productinventaris op
Maak een lijst van elk product dat u in de EU ontwikkelt, importeert of distribueert, uw rol bij elk product en eventuele externe gegevensverwerking waarvan het afhankelijk is. Toets elk product aan de hand van de definitie van een product met digitale elementen en de uitzonderingen in artikel 2.
Stap 2: Classificeer op basis van de kernfunctionaliteit
Vergelijk de kernfunctionaliteit van elk product met de bijlagen III en IV en de technische beschrijvingen van de Commissie. Indien een product tot klasse II behoort of als kritiek wordt aangemerkt, neem dan tijdig contact op met een aangemelde instantie, aangezien de capaciteit mogelijk beperkt is.
Stap 3: Richt het meldproces in
Registreer u op het centrale meldingsplatform, geef aan wie meldingen mag indienen en spreek af hoe een signaal over actief misbruik binnen enkele uren bij hen terechtkomt. Test de procedure aan de hand van zowel de tijdlijnen voor kwetsbaarheden als voor incidenten.
Stap 4: Genereer SBOM's en voer kwetsbaarheidsbeheer uit
Stel voor elke release een SBOM op, koppel deze aan kwetsbaarheidsmonitoring en publiceer een gecoördineerd beleid voor het melden van kwetsbaarheden, inclusief een contactadres.
Stap 5: Stel ondersteuningsperioden vast en plan de documentatie
Bepaal de ondersteuningsperiode voor elk product en vermeld de einddatum op het verkooppunt. Begin met het opstellen van de technische documentatie en de risicobeoordeling voor producten die u na 11 december 2027 op de markt brengt.
Ons cyberbeveiligingsteam ondersteunt fabrikanten, importeurs en distributeurs bij CRA-gereedheidsbeoordelingen, de implementatie van SBOM's en het opzetten van een aanpak voor kwetsbaarheden. Onze compliance-afdeling helpt bij het opstellen van technische documentatie en de voorbereiding van conformiteitsbeoordelingen.
De boetestructuur
Markttoezichtautoriteiten in elke lidstaat handhaven de CRA. Artikel 64 stelt de maximale administratieve boetes vast:
- Essentiële eisen en de verplichtingen in de artikelen 13 en 14: tot 15 miljoen euro of 2,5% van de totale wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag het hoogst is.
- Overige verplichtingen, waaronder die van importeurs en distributeurs, conformiteitsbeoordeling en CE-markering: tot 10 miljoen euro of 2% van de totale wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag het hoogst is.
- Onjuiste, onvolledige of misleidende informatie verstrekt aan aangemelde instanties of markttoezichtautoriteiten: tot 5 miljoen euro of 1% van de totale wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welk bedrag het hoogst is.
Micro- en kleine ondernemingen kunnen geen boete krijgen voor het niet naleven van de termijn van 24 uur voor vroegtijdige waarschuwing, en beheerders van opensourcesoftware kunnen geen boete krijgen (artikel 64, lid 10). Autoriteiten kunnen tevens corrigerende maatregelen opleggen, producten uit de handel nemen of terugroepen en deze in de hele EU aan beperkingen onderwerpen.